... КНР) піньінь мае афіцыйны статус. З 1 студзеня 2009 г. піньінь стаў афіцыйным стандартам раманізацыі на Тайвані....
Сістэмы транскрыпцыі кітайскіх іерогліфаў
 
Путунхуа
Лацінкай

Кірыліцай

Іншае

Кантонская
Лацінкай

Кірыліцай

Фуцзяньская
Лацінкай

Піньі́нь (кіт.: 拼音, pīnyīn; больш афіцыйна: 汉语拼音, Hànyǔ pīnyīn, Ханьюй піньінь, гэта значыць «Запіс гукаў кітайскай мовы») — сістэма раманізацыі для кітайскай мовы. У Кітайскай Народнай Рэспубліцы (КНР) піньінь мае афіцыйны статус[1] . З 1 студзеня 2009 г. піньінь стаў афіцыйным стандартам раманізацыі на Тайвані[2] [3] . У ліпені 2009 г. прэзідэнт астраўной дзяржавы Ма Інцзю на пасяджэнні Форума па эканоміцы, гандлю і культуры паміж бакамі Тайваньскага праліва (г. Чанша, правінцыя Хунань) прапанаваў таксама перайсці на спрошчаныя іерогліфы.

Піньінь быў прыняты ў 1958 г.[1] , з 1979 ён выкарыстоўваецца ва ўсім свеце ў якасці афіцыйнай лацінскай транскрыпцыі імёнаў і назваў з КНР. Яна замяніла транскрыпцыі Уэйда—Джайлза і чжуінь, якія існавалі раней.

Транскрыпцыя была ўхвалена Міжнароднай арганізацыяй па стандартызацыі (ISO) у якасці асноўнай лацінскай транскрыпцыі кітайскай мовы.

У піньіне выкарыстоўваюцца ўсе літары лацінскага алфавіта, акрамя V, і дададзена літара Ü (u-умляўт; пры ўводзе ў камп'ютар літара V можа выкарыстоўвацца замест Ü). Абазначэнне тонаў у піньіне прадугледжана з дапамогай надрадковых знакаў. Звычайна іх пішуць толькі ў навучальнай літаратуры. У слоўніках нумар тону часам указваецца за словам, запісаным піньінем, напрыклад: dong2 або dong² (= dóng).

Беларуская транскрыпцыя складоў піньінь

А
а - а ai - ай an - ань ang - ан
ao – ао
В
ba - ба bai – бай ban - бань bang – бан
bao – бао bei - бэй ben – бэнь beng – бэн
bi - бi bian - бень biao – бяо bie - бе
bin - бiнь bing - бiн bo - бо bu - бу
С
ca - ца cai - цай can - цань cang - цан
cao – цао ce - цэ cen - цэнь ceng - цэн
ci - цы cong - цун cou - цоў cu - цу
cuan - цуань cui – цуэй cun - цунь cuo - цуо
СН
cha - ча chai - чай chan - чань chang - чан
chao – чао che - чэ chen - чэнь cheng - чэн
chi - чы chong - чун chou - чоў chu - чу
chua - чуа chuai - чуай chuan - чуань chuang - чуан
chui – чуэй chun - чунь chuo - чуо
D
da – да dai - дай dan – дань dang – дан
dao – дао de - дэ dei – дэй den – дэнь
deng – дэн di - ды dian – д’ень diao – д’яо
die – д’е ding – дын diu – дыў dong - дун
dou – доў du – ду duan – дуань dui – дуэй
dun – дунь duo – дуо
E
e – э ei – эй en – энь eng – эн
er – ар
F
fa – фа fan - фань fang - фан fei - фэй
fen – фэнь feng – фэн fo - фо fou – фоў
fu - фу
G
ga - га gai - гай gan – гань gang – ган
gao – гао ge - гэ gei – гэй gen – гэнь
geng - гэн gong – гун gou - гоў gu - гу
gua - гуа guai – гуай guan - гуань guang - гуан
gui – гуэй gun - гунь guo - гуо
H
ha – ха hai – хай han – хань hang – хан
hao – хао he – хэ hei – хэй hen – хэнь
heng – хэн hong –хун hou - хоў hu – ху
hua – хуа huai – хуай huan - хуань huang – хуан
hui – хуэй hun – хунь huo – хуо
J
ji - дзi jia - дзя jian – дзень jiang - дзян
jiao - дзяо jie - дзе jin - дзiнь jing - дзiн
jiong - дзюн jiu –дзiў ju - дзю juan - дзюань
jue - дзюэ jun - дзюнь
К
ka – ка kai – кай kan – кань kang – кан
kao – као ke – кэ kei – кэй ken – кэнь
keng – кэн kong - кун kou – коў ku – ку
kua – куа kuai – куай kuan – куань kuang - куан
kui – куэй kun – кунь kuo – куо
L
la – ла lai – лай lan – лань lang – лан
lao – лао le – лэ lei – лэй leng – лэн
li – лi lia – ля lian – лень liang – лян
liao – ляо lie – ле lin – лiнь ling – лiн
liu – лiў long – лун lou – лоў lu – лу
lü – лю luan – луань lüan – люань lüe – люэ
lun – лунь luo – луо
M
ma – ма mai – май man – мань mang – ман
mao – мао me – мэ mei – мэй men – мэнь
meng – мэн mi – мi mian – мень miao – мяо
mie – ме min – мiнь ming – мiн miu – мiў
mo – мо mou - моў mu – му
N
na – на nai – най nan – нань nang – нан
nao – нао ne – нэ nei – нэй nen – нэнь
neng – нэн ni – нi nian – нень niang – нян
niao - няо nie – не nin – нiнь ning – нiн
niu – нiў nong – нун nou – ноў nu – ну
nü – ню nuan – нуань nüe – нюэ nuo – нуо
O
o – о ou – оў
P
pa – па pai – пай pan – пань pang – пан
pao – пао pei – пэй pen – пэнь peng – пэн
pi – пi pian – пень piao – пяо pie – пе
pin – пiнь ping – пiн po – по pou – поў
pu – пу
Q
qi – цi qia – ця qian - цень qiang – цян
qiao – цяо qie – це qin – цiнь qing – цiн
qiong – цюн qiu – цiў qu – цю quan - цюань
que – цюэ qun – цюнь
R
ran – жань rang – жан rao – жао re – жэ
ren – жэнь reng – жэн ri – жы rong – жун
rou – жоў ru – жу ruan – жуань rui – жуэй
run – жунь ruo – жуо
S
sa – са sai – сай san – сань sang – сан
sao – сао se – сэ sei – сэй sen – сэнь
seng – сэн si – сы song – сун sou – соў
su – су suan – суань sui – суэй sun – сунь
suo – суо
SH
sha- ша shai – шай shan – шань shang – шан
shao – шао she – шэ shen – шэнь sheng –шэн
shi – шы shou – шоў shu – шу shua – шуа
shuai – шуай shuan – шуань shuang - шуан shui – шуэй
shun – шунь shuo – шуо
T
ta – та tai – тай tan – тань tang – тан
tao – тао te – тэ tei – тэй ten – тэнь
teng – тэн ti – ты tian – т’ень tiao – т’яо
tie – т’е ting – тын tong – тун tou – тоў
tu – ту tuan – туань tui – туэй tun – тунь
tuo – туо
W
wa – ва wai – вай wan – вань wang – ван
wei – вэй wen – вэнь weng – вэн
wo – во wu – ву
X
xi – сi xia – ся xian – сянь xiang – сян
xiao - сяо xie – се xin – сiнь xing – сiн
xiong – сюн xiu – сiў xu – сю xuan – сюань
xue – сюэ xun – сюнь
Y
ya – я yan – янь yang – ян
yao – яо ye – е yi – i yin – iнь
ying – iн yo – ё yong – юн you – ёў
yu – ю yuan – юань yue – юэ yun – юнь
Z
za – дза zai – дзай zan – дзань zang – дзан
zao – дзао ze – дзэ zei – дзэй
zen – дзэнь zeng – дзэн zi – дзы zong - дзун
zou - дзоў zu – дзу zuan – дзуань zui – дзуэй
zun – дзунь zuo – дзуо
ZH
zha – джа zhai – джай zhan – джань zhang – джан
zhao – джао zhe – джэ zhen – джэнь zheng – джэн
zhi – джы zhong – джун zhou – джоў zhu – джу
zhua – джуа zhuai – джуай zhuan – джуань zhuang – джуан
zhui – джуэй zhun – джунь zhuo – джуо

Стык складоў: пры перадачы транскрыпцыі двух суседніх складоў, першы з якіх заканчваецца на -н, а другі пачынаецца на галосную, на стыку складоў ставіцца апостраф: 长安 Чан'ань.

Транскрыпцыя падаецца паводле "Кітайска-беларускі слоўнік. Беларуска-кітайскі слоўнік, Мінск, 2020"

Зноскі

  1. 1 2 Pinyin celebrates 50th birthday. Сіньхуа (11 лютага 2008). Архівавана з першакрыніцы 23 жніўня 2011. Праверана 20 верасня 2008.
  2. Hanyu Pinyin to be standard system in 2009. Taipei Times (18 верасня 2008). Архівавана з першакрыніцы 23 жніўня 2011. Праверана 20 верасня 2008.
  3. Gov't to improve English-friendly environment. The China Post (18 верасня 2008). Архівавана з першакрыніцы 23 жніўня 2011. Праверана 20 верасня 2008.

Спасылкі





  Go to top  

This article is issued from web site Wikipedia. The original article may be a bit shortened or modified. Some links may have been modified. The text is licensed under "Creative Commons - Attribution - Sharealike" [1] and some of the text can also be licensed under the terms of the "GNU Free Documentation License" [2]. Additional terms may apply for the media files. By using this site, you agree to our Legal pages [3] [4] [5] [6] [7]. Web links: [1] [2]